Het dorpshart herwonnen

Het Zeeuwse dorpshart van Schoondijke heeft van oudsher alles van een hecht dorpscentrum: een kerk, een plein, een kroeg en enkele kleine handelszaken. Toch domineerde de brede asfaltbaan van Rijksweg 61 jarenlang het dorpsbeeld.

Samen met bewoners en de dorpsraad werkte BoschSlabbers aan de omvorming van het langgerekte centrumplein tot een samenhangende en groene ruimte op mensenmaat. Uitgangspunt was respect voor de wederopbouwstructuur van Schoondijke, waarin de ruimtelijke samenhang tussen dorp en omliggende polder herkenbaar blijft.

Samen ontwerpen aan een gedeeld plein

De uitzonderlijke maat van het plein – circa 225 bij 50 meter – vormde een expliciete ontwerpopgave. In een open en participatief planproces verkenden we samen met bewoners hoe deze ruimte kon worden opgedeeld zonder haar samenhang te verliezen. We onderzochten de schaal en materialiteit die kenmerkend zijn voor de wederopbouwarchitectuur van Schoondijke. Pleinen met vergelijkbare afmetingen werden geanalyseerd en vertaald naar ruimtelijke modellen. Samen met de werkgroep is een voorkeursmodel verder ontwikkeld en uitgewerkt tot een integraal ontwerp.

Assenkruis als raamwerk

Het ontwerp is verankerd in het orthogonale assenkruis dat al sinds de zeventiende eeuw de structuur van dorp en polder bepaalt: twee hoofdrichtingen die elkaar haaks kruisen en het ruimtelijk raamwerk vormen.

Door twee robuuste bomenblokken te positioneren langs deze hoofdrichtingen wordt de langgerekte ruimte leesbaar en verkleind in beleving. Zo ontstaan drie samenhangende pleindelen – elk met een eigen karakter, maar altijd onderdeel van het geheel. Onder de boomkruinen door blijft de volledige ruimte beleefbaar. De historische structuur wordt daarmee niet alleen gerespecteerd, maar actief ingezet als ordenend principe voor het dagelijks gebruik van het plein.

Een groen plein op maat van het dorp

De herinrichting heeft het dorpscentrum opnieuw een heldere ruimtelijke structuur en groene uitstraling gegeven. Asfalt heeft plaatsgemaakt voor kleiklinkers, overtollige verharding week voor grasvelden, bomen en laanbeplanting. Versmalde rijbanen, parkeervakken in grasdoorgroeitegels en ruimte voor tijdelijke waterberging dragen bij aan een klimaatbestendige inrichting.

Samen zorgen deze ingrepen voor een plein dat in schaal en opbouw weer aansluit bij de structuur van het dorp. Het centrum van Schoondijke is weer herkenbaar als plein: groen, overzichtelijk en op schaal van het dorp.