Het landschap als motor

Schagen groeit. Maar aan de oostzijde van de stad ligt een provinciaal beschermd landschap waar uitbreiding niet vanzelfsprekend is. Kreekruggen en kreekbeddingen, terpen, historische waterlopen, waaiersloten en lange zichtlijnen vertellen het verhaal van een landschap dat eeuwenlang werd gevormd door de invloed van de zee.

Juist daardoor is de centrale vraag hoe 1500 nieuwe woningen kunnen worden toegevoegd zonder de openheid, geschiedenis en landschappelijke identiteit van het gebied te verliezen.

Bij veel nieuwe wijken wordt het open landschap bepaald door de vaak schaarse restruimte tussen woonbuurten. Samen met SVP Architectuur en Stedenbouw ontwikkelen we een plan waarin drie buurten worden geënt op hun kenmerkende landschappelijke onderlegger – met een groot centraal landschapspark als hart van de ontwikkeling.

Ontwerpen vanuit
wat er al is

De landschappelijke structuur van Schagen-Oost vormt het vertrekpunt van het ontwerp. Ruimte voor wonen ontstaat voornamelijk op de hogere en draagkrachtige kreekruggen, terwijl de lagere kreekbeddingen grotendeels open blijven en ruimte bieden aan water, natuur en recreatie.

Historische structuren zoals de waaiersloten, watergangen zoals de Leets, bestaande erven en linten blijven herkenbaar aanwezig en geven richting aan de nieuwe ontwikkelingen. Tegelijk legt het plan de basis voor een doorgaande ecologische verbinding zuidwaarts, waar het plangebied aansluit op bestaande natuurwaarden.

Ook cultuurhistorische elementen krijgen een nieuwe betekenis. Boomgaarden, moestuinen, voedselbossen, kruidenrijke graslanden, bosjes en struinroutes verwijzen naar het agrarische verleden van het gebied en maken de geschiedenis beleefbaar.

De wijk als watersysteem

De Nieuwe Molensloot vormt de hoofdader van een fijnmazig watersysteem van sloten, natuurvriendelijke oevers, wadi’s en verlaagde kreekbeddingen. Regenwater wordt lokaal vastgehouden en stroomt via dit netwerk richting het landschapspark – waar het bij piekmomenten ook water uit andere delen van Schagen kan opvangen.

Water is meer dan technische infrastructuur: het bepaalt in grote mate de identiteit van de wijk en het dagelijks leven. De watergangen maken het verhaal van het landschap leesbaar, verbinden buurten en versterken ecologische relaties.

Schagen-Oost: van plan naar praktijk

Na afronding van het stedenbouwkundig en landschapsplan ondertekenden gemeente Schagen en provincie Noord-Holland een bestuursovereenkomst voor de ontwikkeling van het project – een belangrijke stap richting verdere uitwerking en realisatie.

Met Schagen-Oost ontstaat een woonlandschap dat geënt is op de landschappelijke kwaliteiten van de plek zelf – door ruimte te maken voor openheid, water, natuur en cultuurhistorie.

Noot: De getoonde visualisaties zijn gebaseerd op het huidige stedenbouwkundig en landschapsplan. De verdere uitwerking van delen van het plangebied is nog in ontwikkeling. Aan de beelden kunnen daarom geen rechten worden ontleend.