Snelweg als ecologische verbinder

Tussen Houten en knooppunt Hooipolder creëren we over 47 kilometer snelweg ruimte voor een alternatief netwerk. Voor de verbreding benaderen we het tracé als één lange ecologische corridor, waarin de infrastructuur zich voegt naar de landschappen die ze doorkruist.

Bermen, bomenrijen, afritoksels, overhoeken, watergangen, knooppunten en kunstwerken worden schakels die bestaande natuurgebieden met elkaar verbinden en de soortenrijkdom bevorderen. Tegelijk versterken we recreatieve routes en maken we de Nieuwe Hollandse Waterlinie beter leesbaar in het landschap.

47 kilometer maatwerk

Over een afstand van 47 kilometer verandert het uitzicht voortdurend. Bodem, water, vegetatie en diersoorten verschillen van plek tot plek – en vragen om andere ingrepen en oplossingen.

Eerst brachten we de verschillende landschappen langs de weg in kaart: van open veenpolder tot besloten oeverwalbos. Per landschap onderzochten we welke dieren er leven en wat ze nodig hebben. Ambassadeursoorten gaven richting aan het ontwerp: van de weidebij in het parklandschap bij Utrecht tot de boommarter in het bospark bij Vianen.

Ook de infrastructuur zelf doet mee. Verkeersknooppunten en -aansluitingen vormen nieuwe ecologische stapstenen. Samen met onze ecologen ontwikkelden we een gereedschapskist voor de snelweg. Tussenruimtes en overhoeken krijgen geleidelijke overgangen van nat naar droog, met hellingen op het zuiden voor insecten. Faunapassages verbinden leefgebieden aan weerszijden van de snelweg.

Daarnaast sturen ook historische structuren het ontwerp. Waar de A27 de Nieuwe Hollandse Waterlinie kruist, maken we die beter herkenbaar en leesbaar in het landschap: zichtlijnen brengen forten en kazematten opnieuw in beeld, terwijl kunstwerken subtiel verwijzen naar de geschiedenis van de linie. Zo wordt de doorsnijding van Fort Altena door de snelweg nadrukkelijk zichtbaar gemaakt: een bakstenen wand markeert de snede op de oorspronkelijke hoogte van de vesting.

Viaduct voor vleermuis en fietser

Tot in de kleinste ingrepen wordt de infrastructuur onderdeel van het ecosysteem. Door nauwkeurig ontwerp konden bomen die aanvankelijk zouden verdwijnen alsnog worden gespaard. In bosrijke zones langs het traject blijven bovendien oude bomen en dood hout behouden als schuil- en verblijfplek. Onderdoorgangen bieden ruimte aan passerende dieren, bruggen en viaducten worden ingericht als verblijfplaats voor onder meer vleermuizen en zwaluwen.

Ook de mens wordt niet vergeten. Op de Hagesteinsebrug worden twee noodzakelijke opstelplekken voor onderhoud tegelijk een rust- en uitzichtpunt voor fietsers. Op 17,5 meter boven de uiterwaarden raken infrastructuur en landschap elkaar subtiel aan. Eén ingreep krijgt op die manier meerdere functies – het is een principe dat door het hele project loopt: minimale ingrepen, maximaal effect.

Verbinding in wording

De verbreding van de A27 is volop in uitvoering. Het traject Lexmond-Gorinchem moet medio 2029 klaar zijn. In 2026 startte ook de bouw van de nieuwe Hagesteinsebruggen en Merwedebrug.

Het omvangrijke project wordt gefaseerd uitgevoerd. De oplevering van het volledige traject van Houten tot knooppunt Hooipolder is voorzien tussen 2029 en 2031.