Groots aanwezig, kwetsbaar in samenhang

Met de Lebuinuskerk als markant middelpunt vormen het Grote Kerkhof, de Stromarkt en de Nieuwe Markt samen het eeuwenoude hart van Deventer. Door de tijd heen ging de samenhang in de inrichting van de pleinen grotendeels verloren – met een versnipperd beeld van hobbelig asfalt, overmaatse parkeervakken en een kaal Grote Kerkhof tot gevolg.

Samen met bewoners, ondernemers en andere betrokkenen ontwikkelden we een breed gedragen visie die de drie stadsruimtes opnieuw als een geheel lees- en beleefbaar maakt. Het Grote Kerkhof vormde de eerste fase van die herinrichting, gevolgd door de Stromarkt en later de Nieuwe Markt. Stap voor stap ontstond zo opnieuw een vanzelfsprekende reeks pleinen – waarbij gebruik, routing en historische context naadloos op elkaar zijn afgestemd.

Ontwerpen voor, door en met de stad

Eerdere plannen die onvoldoende rekening hielden met ondernemerschap en historische context, maakten dat bewoners en ondernemers aanvankelijk sceptisch stonden tegenover een nieuwe inrichting. Een grote uitdaging lag in het ontwikkelen van een plan dat op draagvlak kon rekenen.

Daarom vatten we het ontwerptraject op als een intensief participatieproces. Schetsend en toetsend ontstond een breed gedragen visie op de Lebuinuspleinen als samenhangend geheel. De gezamenlijke aanpak maakte stap voor stap een ontwerp mogelijk waarin ruimtelijke kwaliteit, uitvoerbaarheid en lokale consensus samenkomen.

Klimaatadaptatie onder het maaiveld

Onder de pleinruimte van het Grote Kerkhof schuilt een uitgekiend klimaatadaptief systeem. Regenwater van de omliggende straten, een deel van de Mariakerk en het grote dak van de Lebuinuskerk wordt volledig van de riolering afgekoppeld en gebufferd in een afzonderlijk infiltratiestelsel. Halfverharding rond de kerk laat water infiltreren en draagt tegelijk bij aan verkoeling. Ook het materiaalgebruik ondersteunt die logica: bestaande klinkers werden gemixt en hergebruikt in een nieuwe gemêleerde bestrating. Zo verbinden circulariteit, buffering en verkoeling zich hier vanzelfsprekend – en onzichtbaar – in ondergrond en maaiveld.

Kussende pleinen

Samen vormen de Lebuinuspleinen een totaalcompositie waarin ze elkaar vanzelfsprekend opvolgen – alsof ze elkaar kussen.

Boomgroepen zorgen voor schaduw en verkoeling. Een cirkelvormige waterspiegel reflecteert licht en lucht en creëert een verfrissende speelplek op warme dagen. Messing boomcirkels met tekstfragmenten maken de geschiedenis van de plek tastbaar aanwezig. Verharding, routing en verblijfsplekken zijn zorgvuldig op elkaar afgestemd, waardoor de pleinen vandaag weer als een geheel functioneren.

Vanaf de IJssel ontvouwt zich zo een vloeiende reeks stadsruimtes, van plein naar plein – met de Lebuinuskerk als baken.

Lees hier meer over de Nieuwe Markt – die na de Stromarkt en het Grote Kerkhof als laatste onderdeel van de Lebuinispleinen werd gerealiseerd.