Tussen wereldhaven en veenweidepolder

De Blankenburgverbinding (A24) verbindt de A20 bij Vlaardingen met de A15 bij Rozenburg. Het tracé omvat een landtunnel onder de Aalkeetpolder, een diepe tunnel onder het Scheur en twee knooppunten in twee totaal verschillende landschappen. Die tegenstelling vormt het uitgangspunt van het ontwerp: aan de havenzijde kreeg de infrastructuur nadrukkelijk een plek in het landschap, terwijl die in Midden-Delfland juist zo veel mogelijk uit het zicht verdween.

Samen met ZJA Architects & Engineers ontwikkelden we het ruimtelijk inpassingsplan – van tenderontwerp tot uitvoeringsbegeleiding.

Scheuren over de Blankenberg

Aan de zuidzijde, bij Rozenburg, maakt de infrastructuur prominent deel uit van het havenlandschap langs het Scheur. Waar fly-overs doorgaans als losse viaducten boven het land zweven, zijn ze hier opgenomen in één landschappelijke sculptuur. De vrijgekomen grond uit de tunnel is verwerkt in de ‘Blankenberg’: een gestroomlijnde grasheuvel die het hoogste punt van het knooppunt vormt. De fly-overs snijden dwars door de heuvel – waardoor weg, reliëf en kunstwerken samen een vloeiend gebaar vormen. Scherp vormgegeven wadi’s aan de voet van de berg vangen het hemelwater op en versterken de belijning van het ontwerp.

Verdwenen onder de veenweide

Aan de noordzijde vraagt het open veenweidelandschap van Midden-Delfland om een tegenovergestelde benadering. Hier ligt de tunnelmond verscholen in het riet, en werden ook de dienstgebouwen ondergeschikt gemaakt aan het landschap. Sloten en dijken zijn zorgvuldig hersteld, waardoor de beleving van het open polderlandschap behouden blijft.

Landschap met een geheim

Wandelend of fietsend tussen de rietkragen en het gegak van de ganzen, doet niets vermoeden dat onder je een snelwegtunnel door het landschap snijdt. Watergangen en rietvelden lopen ogenschijnlijk vanzelfsprekend door, alsof het landschap nooit is onderbroken. Achter dat open uitzicht gaat echter een uitzonderlijk complexe constructie schuil.

Om het oorspronkelijke profiel van de watergangen te behouden kreeg het tunneldak plaatselijk diepe uitsparingen, waarin de sloten werden opgenomen. Ook de dienstgebouwen verdwenen uit beeld: achter vergrijzende houten lamellen ogen ze als eenvoudige schuren in het lint van de Zuidbuurt. In werkelijkheid herbergen ze de technische installaties van de tunnel.

Herkenbaar én onzichtbaar

De Blankenburgverbinding is inmiddels volop in gebruik. In Midden-Delfland is de Hollandtunnel vrijwel onzichtbaar: rietvelden, sloten en dijken bepalen er het beeld – terwijl de infrastructuur uit het zicht blijft. Aan de zuidzijde vormt de Blankenberg een herkenbaar oriëntatiepunt in het havenlandschap – waar fly-overs, taluds en reliëf samen een ruimtelijk geheel vormen. Zo vertelt een ultramoderne verkeersverbinding twee verschillende landschappelijke verhalen.