Antwerpen-Zuid. Net buiten de ring, op een boogscheut van het stadscentrum, ligt het Kielpark. Deze voormalige begraafplaats bevindt zich in het hart van het Kiel – een dichtbebouwde, sociaal diverse wijk – en vormt daar een zeldzame open groene ruimte. Jarenlang intensief gebruik liet echter zijn sporen na: het park groeide langzaam dicht, infrastructuur en voorzieningen versleten en raakten in onbruik. Het Kielpark kreeg een sombere aanblik.
In opdracht van de Stad Antwerpen ontwikkelden we samen met cuypers & Q architecten een masterplan dat inzet op openheid, toegankelijkheid en een evenwichtige inplanting van sport-, spel- en ontmoetingsplekken. Zo krijgt het Kielpark weer een duidelijke rol als bovenlokale groenruimte en dagelijks park voor de buurt – stevig verankerd in de stedelijke context.
Het masterplan vertrekt vanuit de bestaande kwaliteiten van het park en versterkt die via gerichte landschappelijke ingrepen. Zo is een aanzienlijk deel van de dichte begroeiing verwijderd, waardoor nieuwe zichtlijnen ontstaan. Paden zijn hertekend en verhard tot een leesbaar netwerk voor wandelaars en fietsers. De parktoegangen zijn verplaatst en verbreed, en sluiten nu direct aan op omliggende straten en via een promenade op het winkelplein.
In nauw overleg met gebruikers en verenigingen is het programma herschikt. Sportvoorzieningen zijn herverdeeld en opnieuw geïntegreerd – waardoor het park weer overzichtelijk ruimte biedt voor spel en ontmoeting.
– Jan Van Minnebruggen, landschapsontwerper BoschSlabbers
De landschappelijke uitwerking legt sterk de nadruk op beplanting, ecologie en materiaalgebruik. Een nieuwe groenstructuur met lanen, open grasvlakten en een grote variatie aan vaste planten zorgt voor ordening en seizoensbeleving.
Met 63 nieuwe eiken, 17.500 vaste planten en 9000 bloembollen kreeg het parkgroen weer lucht en gelaagdheid, tot op kruidlaagniveau. Verhardingen en parkmeubilair zijn bewust terughoudend gekozen, zodat ze het parklandschap ondersteunen in plaats van domineren. Bestaande hoogteverschillen zijn behouden en meegenomen in de inrichting van routes, verblijfsplekken en speelaanleidingen.
Het Kielpark is inmiddels uitgegroeid tot een open en laagdrempelig stadspark waarin uiteenlopende functies naast elkaar bestaan. Sport, spel, wandelen en ontmoeting vinden naast elkaar plaats, evenwichtig verdeeld over het park.
De vernieuwde groenstructuur en herkenbare toegangen maken het park beter leesbaar en verankeren het in de omliggende wijk. Het masterplan vormt daarmee een robuust kader voor een duurzame groene publieke ruimte in Antwerpen-Zuid.
project data
Titel: Masterplan reconstructie Kielpark
Locatie: Antwerpen, BE
Omvang: 14 ha
Opdrachtgever: Stad Antwerpen
Samenwerking: cuypers & Q architecten
Looptijd: 2003-2009
Type: masterplan, parkontwerp, beplantingsplan, uitvoeringsbegeleiding
Beeldcredits: BoschSlabbers, Michael Smith
Projectcode: ZS 03-14
Contactpersoon: Jan Van Minnebruggen