Seizoensbeleving tot in de parking

Vier Jaargetijden

De Vier Jaargetijden, Ridderkerk

De Vier Jaargetijden, Ridderkerk

De Vier Jaargetijden, Ridderkerk

De Vier Jaargetijden, Ridderkerk

De kern

Autoluw binnenterrein met vier seizoenen

Het project “de vier jaargetijden” in Ridderkerk kent een stoere, bijna industriële uitstraling. Niveauverschillen in het terrein sluiten aan bij de ruimtelijke werking van de Ridderkerkse Ringdijk, die dwars door de gemeente loopt. Het plan omvat halfverdiepte parkeergarages, die het mogelijk maken om het binnengebied geheel autovrij te houden. Daarnaast geeft een drietal woontorens richting aan dit binnengebied. De bestaande bomenrij is behouden en verdeelt het terrein in verschillende kwadranten. De gevels van gedecoreerd metselwerk, zinken daken en stalen details verwijzen naar de nabij gelegen scheepswerven waar veel bewoners van Slikkerveer werken of gewerkt hebben.

Stoer versus zacht

Alles in dit project is groot en stoer. Grote muurvlakken, hoge raampartijen, breed uitkragende balkons, expressieve constructies. Ook in het maaiveldontwerp is alles groot en stoer. Er is gewerkt met grote vlakken welke zich kunnen meten met de schaal van de bebouwing, en voor stevige materialen die passen bij de industriële uitstraling die dit plan kenmerkt.

De inrichting van het maaiveld sluit naadloos aan op het stoere karakter van de gebouwen maar voegt daar tegelijkertijd een ‘zachte’ component aan toe. Ze brengt de wisseling van de seizoenen in beeld, het maaiveld toont zich ieder van ‘de vier jaargetijden’ anders.

De Aanpak

Essen centraal

Uitgangspunt in het stedenbouwkundig plan was de inpassing van een reeds aanwezige essengroep. De bouwmassa’s zijn als het ware om deze bomen gegroepeerd. Deze bomen vormen het scharnierpunt binnen het plan, alles draait letterlijk rond deze bomen. Zij vormen het hart van een centraal plein dat iets gedraaid ligt ten opzichte van de aanliggende blokken. Hiermee wordt de strenge orthogonaliteit van het plan verzacht en wordt complexiteit aan het plan toegevoegd. De gerende lijnen die hiermee worden geïntroduceerd maken het plan ruimtelijk interessanter.

Mooi verouderen

Qua materialen is gekozen voor robuuste, industriële materialen die op een mooie manier verouderen: gebakken klinkers, schanskorven van staal, gietijzeren boomroosters en bolders, rvs zitelementen. Ook de toegepaste verlichting is ‘groot en stevig’. Hoogteverschillen worden overbrugd door ‘oversized’ trappen, trappen die doorlopen in de grasvlakken en daarmee de gehele breedte van het profiel oppakken.

Qua beplanting is juist gekozen voor soorten die kleur, textuur en seizoensdynamiek toevoegen. Naast strak geschoren gazons zijn er strips met wuivende siergrassen. In deze strips zijn ook de zitbanken opgenomen. Het zacht wuivend gras voegt beweging en sierlijkheid toe. Als boombeplanting is gekozen voor appel en kers. In het voorjaar bloeien de ‘Malus Professor Sprenger’ en de ‘Prunus avium Plena’ uitbundig, in het najaar dragen zij rijk hun vruchten.

Daarnaast zijn verspreid over het gras meerstammige krentenboompjes aangebracht. In het vroege voorjaar vormt de ‘Amelanchier lamarckii’ een van de eerste bloeiers, als voorbode van de naderende lente. In het late najaar verkleurt het blad naar dieprood. Appel, kers en krent geven letterlijk gezicht aan het nieuwe woongebied ‘de vier jaargetijden’.

Project data

Titel: De Vier Jaargetijden

Locatie: Ridderkerk, NL

Omvang: 2,7 ha

Opdrachtgever: Proper Stok

Samenwerking: Groosman Partners architecten

Looptijd: 2004-2008, uitvoering 2009

Type: inrichtingsplan openbare ruimte

Beeldcredits: BoschSlabbers, Jan de Vries/Groosman

Projectcode: HT 04-07